Jakie koty dla alergików?

Marzysz o kocim towarzyszu, ale obawiasz się uczulenia? Mamy dobrą wiadomość: choć nie ma kotów, które nie uczulają w ogóle, istnieją koty dla alergików - rasy bardziej lub mniej wskazane dla osób wrażliwych. Co ważne, uczulenie wywołują nie same włosy, lecz białka obecne w ślinie i naskórku zwierzęcia, dlatego nawet kot z włosami może być odpowiednim wyborem dla części alergików. Poniżej znajdziesz rasy kotów dla alergików, które warto rozważyć, oraz praktyczne wskazówki, jak ograniczyć kontakt z alergenem na co dzień.

Alergia na koty - dlaczego występuje?

Warto wiedzieć, że objawy niepożądane nie mają związku z samą sierścią zwierzęcia, lecz ze specyficznymi białkami, które są wytwarzane przez koty: Fel d1 i Fel d4. Znajdują się one w ślinie, moczu i złuszczonym naskórku zwierząt. Mruczek czyści swoje futro za pomocą języka, a następnie roznosi po pomieszczeniach pokryte śliną włosy. W ten sposób alergeny pojawiają się na sprzętach domowych lub odzieży opiekuna, jednak najbardziej problematyczne są te krążące w powietrzu.

Warto pamiętać, że alergia na kota bywa różnie nasilona - jedni reagują tylko na dłuższy kontakt, inni już po chwili spędzonej w pomieszczeniu, w którym mieszka kot. Reakcja zależy więc nie tylko od samego zwierzęcia, ale i od indywidualnej wrażliwości opiekuna.

Cząsteczki kocich alergenów są przy tym bardzo drobne - według ekspertów nawet około dziesięciokrotnie mniejsze niż alergeny roztoczy kurzu domowego - dzięki czemu wyjątkowo długo utrzymują się w powietrzu i łatwo przedostają się do dróg oddechowych. Dla porównania: według organizacji AAFA alergia na koty występuje mniej więcej dwa razy częściej niż alergia na psy.

Objawy alergii „na kota” mogą występować od razu po kontakcie ze zwierzęciem lub dopiero po jakimś czasie. Niepożądane reakcje dotyczą zazwyczaj układu oddechowego. Błony śluzowe alergika stają się obrzęknięte, pojawia się katar, kaszel i łzawienie oczu. Rzadziej występuje wysypka. Tego typu objawy mogą być spowodowane nie tylko tymczasowym kontaktem z kotem, lecz także pobytem w mieszkaniu, w którym na co dzień przebywa zwierzę.

Co wpływa na ilość wydzielanych alergenów?

Nawet w obrębie ras uważanych za mniej uczulające alergia na kota bywa bardzo indywidualna. Na ilość wydzielanego białka Fel d1 wpływa kilka czynników:

• Płeć: kocury produkują więcej alergenu niż kotki, dlatego kotki bywają lepszym wyborem dla alergika.
• Kastracja lub sterylizacja: u samców zabieg wyraźnie obniża poziom Fel d1; u samic efekt jest słabszy.
• Kolor i długość sierści: dawniej wiązano ciemną barwę z większą ilością alergenu, ale badania tego nie potwierdziły - kolor i długość futra nie są tu istotne.
• Wiek: poziom Fel d1 zmienia się z wiekiem; część badań wskazuje, że starsze koty wydzielają go nieco mniej.

Które rasy kotów są najlepsze dla alergików?

Najczęściej polecane rasy kotów dla alergików to koty krótkowłose lub mało liniejące, u których alergen słabiej roznosi się po domu. Wybór odpowiedniego kota warto jednak oprzeć na kilku prostych zasadach, które realnie zmniejszają kontakt z alergenem:

• Postaw na kotkę - samice produkują mniej białka Fel d1 niż samce.
• Wybierz osobnika po kastracji lub sterylizacji - zabieg dodatkowo obniża poziom alergenu.
• Rozważ rasę o krótkiej, mało liniejącej sierści lub bez sierści, dzięki czemu alergen mniej roznosi się po domu.

Oto rasy kotów dla alergików, które warto rozważyć: sfinks (kot bez sierści), bengalski, orientalny krótkowłosy, devon rex, cornish rex, balijski oraz syberyjski. Nawet kot z włosami bywa dobrym wyborem, jeśli mało linieje. Ich profile znajdziesz poniżej, a pełny katalog ras kotów - na naszej stronie.

Kot bez sierści - sfinks

Wbrew pozorom sfinks produkuje tyle samo alergenu co inne koty. Ponieważ jednak nie ma sierści i nie gubi włosów, białko Fel d1 nie roznosi się tak łatwo po mieszkaniu. Trzeba jednak pamiętać, że alergen zbiera się w warstwie tłuszczu na skórze zwierzęcia, dlatego bezwłosego kota należy regularnie kąpać - co najmniej raz w tygodniu - aby usuwać nagromadzone białko. Dla wielu alergików sfinks bywa dobrym wyborem, ale przed decyzją warto spędzić z takim kotem trochę czasu i sprawdzić własną reakcję. Sfinks wymaga też ciepła i ochrony przed słońcem, bo pozbawiona sierści skóra jest wrażliwa.

Kot bengalski

Koty bengalskie mają krótką, gęstą i przylegającą do ciała sierść, która stosunkowo mało linieje. Dzięki temu na meblach i ubraniach osadza się mniej włosów pokrytych śliną, a więc i mniej alergenu roznosi się po domu. Bengale nie produkują mniej białka Fel d1 niż inne koty - ich atutem jest właśnie niska skłonność do gubienia sierści oraz łatwa w pielęgnacji szata, która nie wymaga częstego czesania.

Kot orientalny krótkowłosy

Koty orientalne krótkowłose bywają popularnie uznawane za rasę nieuczulającą, choć nie jest to do końca prawda - jak każdy kot, produkują białko Fel d1. Rasy orientalne mają jednak bardzo krótką, cienką i przylegającą sierść, która mało linieje, dzięki czemu roznoszą po domu mniej alergenu. Regularne, delikatne przecieranie futra wilgotną rękawicą dodatkowo ogranicza ilość drażniących cząstek w otoczeniu.

Devon rex i kot kornwalijski

Osobną grupę stanowią koty rex - Devon Rex i Cornish Rex (kot kornwalijski). Łączy je delikatna, falowana i wyjątkowo krótka sierść o cienkim włosie, która bardzo mało linieje. Cornish rex ma właściwie tylko miękki podszerstek, a devon rex - rzadkie, kręcone futerko. Taka szata gubi niewiele włosów, więc mniej alergenu przedostaje się na meble i do powietrza. To nie oznacza, że koty te produkują mniej Fel d1 - po prostu rzadziej roznoszą je po domu, co dla wielu alergików bywa odczuwalną różnicą. Podobnie jak kot bez sierści, koty rex wymagają nieco uwagi przy pielęgnacji skóry - ich delikatne futerko słabiej chłonie nadmiar łoju, dlatego czasem trzeba je przetrzeć lub wykąpać.

Kot balijski - długowłosa odmiana kota syjamskiego

Wśród ras polecanych alergikom wymienia się też kota balijskiego. Kot balijski to długowłosa odmiana kota syjamskiego, która - mimo dłuższej sierści - wydziela mniej białka Fel d1 niż wiele innych ras i stosunkowo mało linieje. Jego jedwabista sierść nie ma gęstego podszerstka, dzięki czemu rzadziej się kołtuni. Aby ograniczyć ilość alergenu, warto regularnie wyczesywać futro balijczyka, najlepiej poza pomieszczeniami, w których spędzamy dużo czasu.

Długowłosy kot syberyjski

Choć trudno w to uwierzyć przy tak bujnym futrze, kot syberyjski to jedna z ras najczęściej polecanych alergikom. Jest to naturalna rasa, która wykształciła się bez ingerencji człowieka, o gęstym, półdługim, dwuwarstwowym futrze. Długość sierści nie wpływa na ilość wydzielanego alergenu, a liczne obserwacje wskazują, że koty syberyjskie produkują zauważalnie mniej białka Fel d1 niż inne rasy o podobnie długim włosie. Aby zapobiec kołtunieniu i ograniczyć roznoszenie alergenów, futro syberyjczyka trzeba regularnie czesać.

Dodatkowe wskazówki dla osób cierpiących na alergie

Czasem można spotkać opinię, że kot ashera to jedyny w pełni hipoalergiczny kot. To jednak mit - ashera nigdy nie została uznana za odrębną rasę przez żadną organizację felinologiczną, a testy DNA wykazały, że zwierzęta sprzedawane pod tą nazwą były w rzeczywistości kotami savannah. Prawda jest taka, że żaden kot nie jest w pełni hipoalergiczny - można jedynie wybrać rasę mniej uczulającą i ograniczyć kontakt z alergenem.

Wiele zależy od codziennych nawyków. Warto zaopatrzyć się w oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA, często wietrzyć mieszkanie, regularnie odkurzać i prać tekstylia, a także myć ręce po kontakcie z kotem i nie wpuszczać go do sypialni. Pomaga również częste czesanie i przecieranie sierści pupila oraz systematyczne czyszczenie kuwety i legowiska pupila. Kolejnym sposobem na obniżenie poziomu alergenów jest kastracja lub sterylizacja kota, która zmniejsza ilość wytwarzanego białka Fel d1.

Łącząc te metody, można znacznie - według niektórych źródeł nawet o około 80% - ograniczyć ilość alergenów w otoczeniu. Jeśli mimo to objawy się utrzymują, porozmawiaj z lekarzem lub alergologiem o immunoterapii (odczulaniu) albo o lekach przeciwhistaminowych, które mogą złagodzić reakcję i ułatwić życie pod jednym dachem z kotem.

Rzeczy, które warto wiedzieć przed adopcją kota, jeśli masz alergię

Zanim zdecydujesz się na kota, gdy masz alergię na kota, wykonaj kilka prostych kroków - dzięki nim unikniesz rozczarowania i zadbasz o dobro zwierzęcia:

• Spędź czas z konkretnym kotem (lub osobnikiem tej samej rasy) przed decyzją - wrażliwość bywa indywidualna nawet w obrębie ras mało liniejących.
• Zapytaj hodowcę lub schronisko o możliwość wizyty próbnej i dłuższego kontaktu ze zwierzęciem.
• Rozważ wykonanie testu alergicznego u siebie i domowników jeszcze przed adopcją.
• Pamiętaj, że żadna rasa nie daje gwarancji - to wybór mniejszego ryzyka, a nie brak ryzyka.
• Zaplanuj też, kto zajmie się kotem, gdyby objawy okazały się zbyt uciążliwe - odpowiedzialna adopcja to również plan awaryjny dla dobra zwierzęcia.

Zamów bezpłatną próbkę WHISKAS®.

Koty dla alergików - FAQ

Alergia na kota - objawy po jakim czasie?

Objawy alergii na kota mogą pojawić się niemal od razu po kontakcie ze zwierzęciem, ale czasem ujawniają się dopiero po dłuższym lub powtarzającym się narażeniu na alergen. Najczęściej dotyczą układu oddechowego - pojawia się katar, kaszel i łzawienie oczu.

Czy kotka uczula mniej niż kocur? 

Zazwyczaj tak. Kocury mają więcej gruczołów łojowych i produkują więcej białka Fel d1 niż kotki, a kastracja lub sterylizacja dodatkowo obniża jego poziom.

Czy koty mogą się stać hipoalergiczne?

Żadna rasa nie jest w pełni hipoalergiczna, ale niektóre koty (np. syberyjski czy balijski) wydzielają mniej białka Fel d1, które wywołuje reakcje uczuleniowe - dzięki temu objawy u alergika mogą być łagodniejsze. Wszystkie koty produkują jednak pewną ilość alergenu.

Jak żyć z kotem, jeśli cierpisz na alergię?

Pomaga regularne czesanie kota, częste odkurzanie, oczyszczacze powietrza oraz niewpuszczanie zwierzęcia do sypialni. Warto też wiedzieć, że rasy takie jak syberyjski wydzielają mniej alergenu Fel d1, co bywa ułatwieniem dla wrażliwych opiekunów.